به گزارش پایگاه خبری شبکه آزمایشگاهی کشور، مهدی عباس محمدی، مدیر آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان بیان کرد: این آزمایشگاه در سال ۱۳۹۵ با متمرکز کردن دستگاههای آنالیزی بهصورت رسمی افتتاح شد و اکنون با در اختیار داشتن مجموعهای بزرگ از تجهیزات پیشرفته، نقش مهمی در پشتیبانی از نیازهای علمی و پژوهشی مراکز دانشگاهی و صنعتی داخل و خارج از شهرستان ایفا میکند.
این فعال حوزه پژوهش و فناوری گفت: این آزمایشگاه با تجهیزاتی همچون NMR، XRD، GC-MS، TGA-DTA، DSC، AFM، HPLC، CHNS، SLS و دستگاههای اسپکتروفتومتری شامل FT-IR، UV-Visible و فلوئورومتری، همراه با امکانات لایهنشانی اسپاترینگ، کوره حرارتی، آزمایشگاه ISO/IEC 17025 کنترل کیفی گلاب و عرقیات، آزمایشگاههای عمران، رنگرزی و کنترل کیفیت فرش، بیوتکنولوژی، محاسبات ابری، فرآیندهای فوقبحرانی و آزمایشگاه آنالیز صنعتی در حوزه آنالیز آب و پساب، طیف گستردهای از خدمات تخصصی را ارائه میدهد. این مرکز با تکیه بر دانش متخصصان خود، امروز به یکی از آزمایشگاههای فعال کشور تبدیل شده و خدمات آن به مراکز پژوهشی، دانشگاهی، صنایع و متقاضیان داخل کشور و همچنین متقاضیانی از کشور عراق ارائه میشود.
وی در ادامه افزود: بهدلیل وجود تجهیزات پیشرفته، فعالیت این مجموعه کاملاً تخصصی است و حدود ۲۰ نفر شامل کارمندان رسمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه در اپراتوری دستگاهها فعالیت میکنند. همچنین ۲ نفر در بخش اداری و تعدادی از نیروهای خدمات، تاسیسات و پشتیبانی دانشگاه نیز بهصورت غیرمستقیم با آزمایشگاه همکاری دارند.
مدیر آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان در ادامه به تئوری BET و ارائه خدمات آزمایشگاهی این سیستم، اشاره کرد و توضیح داد: این روش یکی از ابزارهای مهم در بررسی رفتار جذب سطحی مواد جامد و محاسبه سطح ویژه آنهاست. سیستم BET بر اساس سنجش حجم گاز نیتروژن جذب و واجذبشده در دمای ثابت نیتروژن مایع کار میکند و با ثبت نمودار Adsorption/Desorption Isotherm، امکان محاسبه دقیق سطح مؤثر ماده را فراهم میسازد.
محمدی عنوان کرد: این آزمایشگاه خدمات مرتبط شامل تعیین سطح ویژه انواع کاتالیستها و جاذبها، آنالیز قطر و حجم منافذ و توزیع اندازه منافذ و نیز تهیه کلیه نمودارهای BET isotherm، BJH isotherm، t-plot و Langmuir isotherm را ارائه میکند.
مدیر آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان، همچنین طیفسنجی رزونانس مغناطیسی هسته (NMR) را یکی از قدرتمندترین روشهای ساختارشناسی معرفی کرد و توضیح داد: دستگاهNMR 400مگاهرتز آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان با مگنت ابررسانای پایدار، امکان انجام آزمایشهای متنوع روی هستههای فعال شامل هیدروژن (H-1) و کربن (C-13) را فراهم میکند و برای طیفگیری از نمونههای مایع و جامد در پژوهشهای شیمی، علوم دارویی و علوم مواد کاربرد گسترده دارد.
محمدی، در معرفی دستگاه پراش پرتو ایکس (XRD) توضیح داد: این دستگاه مدل X'Pert Pro ساخت شرکت Panalytical هلند است و از سال ۱۳۸۳ در این دانشگاه نصب شده و قادر به انجام آنالیز فازی کیفی برای نمونههای پودری و غیرپودری است. این آزمایشگاه از نرمافزار پیشرفته X'Pert Highscore همراه با بانک اطلاعاتی PDF-2 شامل بیش از ۱۶۰ هزار الگوی پراش استفاده میکند.
وی همچنین، دستگاه AFM را ابزاری مهم برای تهیه تصاویر دوبعدی و سهبعدی از نمونههای مختلف در ابعاد نانو معرفی کرد و گفت: میکروسکوپ نیروی اتمی برند DME موجود در این مرکز با قابلیت تصویربرداری در مدهای تماسی و غیرتماسی، امکان مطالعه دقیق توپوگرافی نانوذرات را فراهم میسازد.
مدیر آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان، در ادامه به توانمندی دستگاههای GC-MS و GC-FID اشاره کرد و گفت: این دستگاهها از پایهایترین ابزارهای کروماتوگرافیاند و برای شناسایی، جداسازی و اندازهگیری کمی ترکیبات فرار در نمونههای پیچیده کاربرد دارند. دستگاه GC مدل 6890 متصل به طیفسنج جرمی N5973 امکان ارائه خدماتی همچون شناسایی ترکیبات آلی، کنترل کیفیت محصولات دارویی و شیمیایی، آنالیز اسانسها، سنجش باقیمانده سموم و تحلیل آلایندههای محیطزیستی را فراهم میکند.
او سپس روند دریافت نمونه تا ارسال نتایج را تشریح کرد و گفت: متقاضیان با مراجعه به سایت آزمایشگاه و تکمیل فرم پذیرش، نمونه را همراه با فرم به نشانی دانشگاه ارسال میکنند. نمونه پس از ثبت، به آزمایشگاه مربوطه تحویل میشود و نتایج نیز از طریق ایمیل به متقاضی ارسال خواهد شد. در صورت درخواست، نمونه پس از بستهبندی مناسب به آدرس متقاضی بازگردانده میشود.
محمدی، به برخی از پروژههای خاص اشاره کرد و گفت: تجهیز آزمایشگاه به دستگاههای میکروسکوپی بهویژه FESEM یکی از اهداف مهم است و میتواند به توسعه پژوهشهای مرتبط با حوزه نانو در دانشگاه کمک کند.
وی همچنین گسترش فعالیت آزمایشگاه در قالب استاندارد ISO/IEC 17025 در حوزه آنالیز گلاب و عرقیات و اخذ مجوزهای تخصصی از محیطزیست و غذا و دارو را از برنامههای آتی این مرکز عنوان کرد.
مدیر آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان در ارزیابی اهمیت خدمات آزمایشگاهی گفت: پیشرفتهای علمی در حوزههایی مانند علوم پایه، مهندسی، علوم مواد و نانو بهطور مستقیم وابسته به تواناییهای آزمایشگاهی است. این توانمندیها برای توسعه فناوری، نوآوری و پیشرفت پایدار کشور، ضروری و حیاتی است.
این فعال حوزه تحقیقات، درباره همکاری با شبکه آزمایشگاهی کشور توضیح داد: آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان با سطح عضویت ممتاز از سال ۱۳۹۷ به شبکه آزمایشگاهی کشور پیوسته و تاکنون تعامل مثبت و مؤثری با شبکه داشته است. شبکه آزمایشگاهی علاوه بر تسهیل دسترسی پژوهشگران به تجهیزات، زمینه همکاری بین آزمایشگاهی را فراهم میکند.
او در پایان برخی از الزامات مراکز آزمایشگاهی را مطرح کرد و گفت: تأمین قطعات دستگاههای پیشرفته بهدلیل تحریم و نبود متخصص تعمیر، یکی از مشکلات مهم است و رایزنی مستقیم با شرکتهای تولیدکننده، تقویت خدمات پس از فروش و آموزش کارشناسان تعمیر میتواند اثرگذار باشد. همچنین افزایش حمایت مالی شبکه آزمایشگاهی کشور، برای خرید تجهیزات و تأمین هزینه خدمات از دیگر نیازهای جدی مراکز آزمایشگاهی است.
گفتنی است، آزمایشگاه مرکزی دانشگاه کاشان، از مراکز با سطح عضویت ممتاز شبکه آزمایشگاهی کشور است که خدمات متنوع آزمایشگاهی را در حوزههای دستگاهی، علوم پایه، فناوریهای نوین، آنالیز آب و پساب، آزمایشگاه های فیزیکوشیمیایی و میکروبی، اسانس و عرقیات گیاهی، مکانیک خاک، عمران و ... ارائه میدهد.
فهرست تازهترین رویدادها، تجهیزات و خدمات این مجموعه آزمایشگاهی در پایگاه اینترنتی شبکه آزمایشگاهی کشور قابل مشاهده است.